Limitatieve lijsten
Limitatieve lijst RIZIV: IQ-tests voor logopedie (B2 en F)
De intelligentie- en ontwikkelingstests die het RIZIV aanvaardt voor een aanvraag in B2 en F, van toepassing vanaf 1 mei 2026: geschikt (CoVaT-CHC, WAIS-IV-NL, WISC-V-NL, WPPSI-IV-NL) en geschikt mits verantwoording (Bayley-III-NL, IDS-2, RAKIT-2, Raven's 2, SON-R, WNV-NL). Leeftijden, de NVI bij dysfasie en de verplichte pen-en-papier afname.
Bijgewerkt op 14 oktober 2026
Het belangrijkste.
- Lijst van toepassing vanaf 1 mei 2026 (bilans uitgevoerd vanaf die datum).
- De lijst volgt de classificatie van intelligentie-, cognitieve vaardigheids- en ontwikkelingstests van de Testcommissie van de Belgische Federatie van Psychologen (versie januari 2025). De testfiches komen van het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek (Richtlijn Diagnostiek Verstandelijke Beperking, 2025).
- Groen label, geschikt: CoVaT-CHC, WAIS-IV-NL, WISC-V-NL en WPPSI-IV-NL.
- Oranje label, geschikt mits verantwoording van het niet-gebruik van een groene test: Bayley-III-NL, IDS-2 (enkel de niet-verbale subtests), RAKIT-2, Raven's 2, SON-R 2-8, SON-R 6-40 en WNV-NL.
- Bij dysfasie volstaat de NVI (Non-Verbale Index) van de WISC-V-NL, en van de WPPSI-IV-NL vanaf 4 jaar.
- Een klassieke pen-en-papier afname is altijd verplicht: testresultaten na een digitale afname worden niet aanvaard.
- Sinds september 2024 belet een IQ lager dan 86 de terugbetaling niet meer: zie IQ lager dan 86 en logopedie.
- Bron: officiële pdf van het RIZIV. Bij een verschil heeft de pdf voorrang.
Groen of oranje: welke test kiezen?
Groene tests zijn geschikt in het kader van categoriale diagnostiek. Oranje tests zijn dat ook, maar enkel als u verantwoordt waarom u geen groene test gebruikt. Het RIZIV geeft als voorbeelden bepaalde persoonskenmerken (zoals ernstige communicatieve problemen) en ongeschikte leeftijdsnormen.
De lijst is exhaustief: alle andere tests worden niet geschikt bevonden voor categoriale intelligentiediagnostiek, vooral wegens verouderde normen of het ontbreken van een Vlaamse steekproef. Het RIZIV herinnert er ook aan dat een klassieke pen-en-papier afname in elk geval noodzakelijk is: voor een digitale afname ontbreken acceptabele normen of voldoende equivalentieonderzoek.
De tests in één oogopslag
| Test | Label | Leeftijd | Opmerking |
|---|---|---|---|
| CoVaT-CHC | Groen | 9;6 tot 13;11 jaar | Vlaamse normen; niet bruikbaar bij een IQ onder 50 |
| WAIS-IV-NL | Groen | Vanaf 16 jaar | Tot 84 jaar en 11 maanden |
| WISC-V-NL | Groen | 6 tot 17 jaar | NVI volstaat bij dysfasie |
| WPPSI-IV-NL | Groen | 2;6 tot 7 jaar | NVI volstaat bij dysfasie vanaf 4 jaar; de versie voor jonger dan 4 jaar komt niet in aanmerking voor een IQ-bepaling |
| Bayley-III-NL | Oranje | 16 dagen tot 42,5 maanden | Ontwikkelingsschalen; Vlaamse normen met voorzichtigheid te gebruiken |
| IDS-2 (NITAL) | Oranje | 5 tot 20 jaar | Enkel de niet-verbale subtests van de Intelligentieschaal |
| RAKIT-2 | Oranje | 4 tot 12,5 jaar | Oranje sinds 1 mei 2026; normen ouder dan 10 jaar |
| Raven's 2 | Oranje | 4 tot 70 jaar | Volgens de fiche een screener van het fluïde redeneren, geen inschatting van het IQ |
| SON-R 2-8 | Oranje | 2 tot 8 jaar | Niet-verbaal; geen Vlaamse normen |
| SON-R 6-40 | Oranje | 6 tot 40 jaar | Niet-verbaal; geen Vlaamse normen |
| WNV-NL | Oranje | 4 tot 21 jaar | Voor kinderen met een communicatiebeperking of een migratieachtergrond |
Geschikt: groen label
CoVaT-CHC
Cognitieve VaardigheidsTest volgens het CHC-model, basisversie (Magez et al., 2015)
| Doelgroep | Kinderen en jongeren van 9;6 tot 13;11 jaar, in het gewoon en het buitengewoon onderwijs; niet bruikbaar bij een IQ-niveau onder 50 |
| Inhoud | Algemene intelligentietest volgens het Cattell-Horn-Carroll-model: 9 subtests in 4 modules, Gf (Puntreeksen, Figuurreeksen), Gc (Schiftingen, Tegenstellingen), Gv (Gedraaide figuren, Dozen plooien) en Gsm/Gs (Geheugen A, Geheime code, Geheugen B) |
| Afname | Individueel of in groep (individueel bij belangrijke beslissingen), 1 tot 1,5 uur; talige en niet-talige subtests, met visueel ondersteunde instructies |
| Scoring | Manueel met scoringssleutels, normscores via een digitale scorings- en interpretatietool |
| Normen | Vlaamse klasnormen (stanines) en leeftijdsnormen (IQ en indexen); 3 710 leerlingen getest in 2013-2014 (klasnormen) en 3 071 in de leeftijdsnormering |
| Beoordeling | Kwalificatie A+(a), wegens recente en acceptabele normen en aanwijzingen van voldoende betrouwbaarheid en validiteit |
WAIS-IV-NL
Wechsler Adult Intelligence Scale, 4de editie, Nederlandstalige bewerking (Kooij & Dek, 2012)
| Doelgroep | Adolescenten en volwassenen van 16 jaar tot 84 jaar en 11 maanden |
| Inhoud | 10 kerntests (Overeenkomsten, Woordenschat, Informatie, Blokpatronen, Matrix redeneren, Figuur samenstellen, Cijferreeksen, Rekenen, Symbool zoeken, Symbool substitutie coderen) en 5 aanvullende subtests (Begrijpen, Gewichten, Onvolledige tekeningen, Cijfers en letters nazeggen, Figuur zoeken); factoren Verbaal begrip, Perceptueel redeneren, Werkgeheugen en Verwerkingssnelheid |
| Afname | Altijd individueel, 1,5 tot 2,5 uur voor de volledige batterij |
| Scoring | Handmatig of digitaal; de interpretatie gebeurt door een gekwalificeerde (ortho)pedagoog of psycholoog |
| Normen | Normering 2010-2011: Nederland (N = 1009) en Vlaanderen (N = 510), 10 leeftijdsgroepen van 16;0 tot 84;11 |
WISC-V-NL
Wechsler Intelligence Scale for Children, 5de editie, Nederlandstalige bewerking (Hendriks et al., 2018)
| Doelgroep | Kinderen en jongeren van 6 tot en met 16 jaar |
| Inhoud | 10 primaire en 4 optionele subtests; 5 primaire indexen (Verbaal begrip, Visueel ruimtelijk inzicht, Fluïde redeneren, Werkgeheugen, Verwerkingssnelheid); Totaal IQ op basis van 7 primaire subtests |
| Dysfasie | De NVI (Non-Verbale Index) volstaat. Volgens de fiche wordt in de dossiers voor dysfasie (art. 36 §2, f) aangeraden de NVI-score te gebruiken in plaats van het Totaal IQ |
| Afname | Gemiddeld 2 uur voor de volledige batterij |
| Scoring | Manueel of via een online scoringsplatform; subtestscores (M = 10, SD = 3), Totaal IQ en indexscores (M = 100, SD = 15) |
| Normen | 1038 Nederlandse en 395 Vlaamse kinderen en jongeren (2016-2017); Nederlandse en gecombineerde Vlaams-Nederlandse normen, in 11 leeftijdsgroepen |
| Beoordeling | Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek (2019): normen voldoende, test-hertestbetrouwbaarheid en criteriumvaliditeit onvoldoende. De beoordeling geldt voor de pen-en-papierversie; een digitale afname wordt voorlopig afgeraden |
WPPSI-IV-NL
Wechsler Preschool and Primary Scale of Intelligence, 4de editie, Nederlandstalige bewerking (Hurks & Hendriksen, 2020)
| Doelgroep | Kinderen van 2;6 tot 6;11 jaar (de lijst vermeldt 2;6 jaar tot en met 7 jaar) |
| Inhoud | Versie jonger dan 4 jaar (2;6 tot 3;11): 6 primaire subtests en 1 vervangende, 3 indexscores. Versie vanaf 4 jaar (4;0 tot 6;11): 10 primaire, 3 vervangende en 2 optionele subtests, 5 indexscores, een Totaal IQ en 4 aanvullende indexscores |
| Dysfasie | Vanaf 4 jaar volstaat de NVI (Non-Verbale Index) |
| IQ-bepaling | Enkel de versie vanaf 4 jaar is een algemene intelligentietest. De versie voor jonger dan 4 jaar meet specifieke cognitieve vaardigheden en komt niet in aanmerking voor een IQ-bepaling |
| Afname | Primaire subtests: ongeveer 40 tot 45 minuten (jonger dan 4 jaar), ongeveer 70 minuten (vanaf 4 jaar) |
| Normen | Vlaanderen: 572 kinderen; Nederland: 997 kinderen (2018-2019). Vlaamse normen op subtestniveau, gecombineerde Nederlands-Vlaamse normen op indexniveau |
Geschikt mits verantwoording: oranje label
Bayley-III-NL
Bayley Scales of Infant and Toddler Development, 3de editie, Nederlandstalige bewerking (Van Baar et al., 2014)
| Doelgroep | Kinderen van 16 dagen tot en met 42 maanden en 15 dagen |
| Inhoud | Inschatting van het cognitief ontwikkelingsniveau met 5 schalen: Cognitie, Taal (taalbegrip en taalproductie), Motoriek (fijne en grove motoriek), Sociaal-emotionele ontwikkeling en Adaptief gedrag (vragenlijsten) |
| Afname | Ongeveer 30 tot 90 minuten; scoring handmatig of digitaal (dagnormen, indexscores M = 100, SD = 15) |
| Normen | Nederland: 1953 kinderen (2011-2013); Vlaanderen: 1192 kinderen (gepubliceerd in 2015) |
| Aandachtspunten | De Vlaamse normen moeten met voorzichtigheid worden gebruikt: kinderen met een migratieachtergrond en kinderen van laagopgeleide moeders zijn ondervertegenwoordigd (mogelijk artificieel hoge normscores); de normering betrof enkel kinderen met Nederlands als thuistaal, dus de test is niet geschikt voor kinderen die het Nederlands niet beheersen; bepaalde subtests zijn onvoldoende betrouwbaar bij de jongste groepen (2 weken tot 6 maanden) |
| Bayley-4-NL | Kwam in 2025 op de markt. De beoordeling door het Kwaliteitscentrum Diagnostiek verschijnt ten vroegste in het najaar van 2026; pas daarna krijgt de nieuwe Bayley een kwalificatie op de lijst |
IDS-2 (NITAL)
Intelligentie- en ontwikkelingsschalen voor kinderen en jongeren (2018)
| Doelgroep | Kinderen en jongeren van 5 tot 20 jaar |
| Kwalificatie | Enkel geldig voor de niet-verbale subtests van de Intelligentieschaal (NITAL) |
De IDS-2 als geheel staat op de lijst van niet-geschikte tests: alleen de niet-verbale subtests van de Intelligentieschaal zijn geschikt, mits verantwoording.
RAKIT-2
Revisie Amsterdamse Kinder Intelligentietest, 2de editie (Resing et al., 2012)
| Doelgroep | Kinderen van 4 tot en met 12;6 jaar in het kleuter- en lager onderwijs, ook buitengewoon; bijzonder geschikt voor kinderen met lagere cognitieve capaciteiten, met een bereik tot een IQ van 40 |
| Inhoud | 12 subtests; Totaal IQ en de factoren Perceptueel redeneren, Verbaal leren, Ruimtelijke oriëntatie en Verbale vlotheid; een Verkort IQ is mogelijk |
| Afname | Ongeveer 2 tot 2,5 uur; verkorte versie 60 tot 75 minuten |
| Scoring | Digitaal scoringsprogramma (dagnormen), sinds 2015 ook papieren normtabellen; IQ-score van 40 tot 145 |
| Normen | Aparte normen voor Nederland en Vlaanderen; 1272 kinderen genormeerd in 2009-2011 |
| Aandachtspunten | De normen zijn meer dan 10 jaar oud: voorzichtigheid is geboden. Met de lijst van 1 mei 2026 werd de RAKIT-2 een oranje test |
Raven's 2
Raven's Progressieve Matrijzen, diagnostische versie (Raven & Raven, 2020)
| Doelgroep | Kinderen en volwassenen van 4;0 tot 69;11 jaar; geschikt voor personen die niet taalvaardig zijn, een communicatiestoornis hebben of uit cultureel uiteenlopende populaties komen |
| Inhoud | Non-verbale test van het analytisch (deductief) vermogen: matrices van geometrische vormen, met telkens een ontbrekend deel |
| Afname | 36 items en 30 minuten (4;0 tot 8;11), 48 items en 45 minuten (9;0 tot 69;11); in groep vanaf 7 jaar |
| Scoring | Digitaal of handmatig; geschaalde score van 40 tot 160 (M = 100, SD = 15) |
| Normen | Europese steekproef van 1200 personen (200 per regio, waaronder Nederland/Vlaanderen), 2018-2019, met de papieren versie |
| Aandachtspunten | Volgens de fiche dekt de test de brede cognitieve vaardigheden onvoldoende: het resultaat is geen inschatting van de algemene intelligentie of het IQ, maar een screener van het fluïde redeneren (Gf). De Nederlands-Vlaamse steekproef scoort gemiddeld bijna 3 punten hoger dan het Europese gemiddelde: rapporteer de score met een ruim betrouwbaarheidsinterval |
SON-R 2-8
Snijders-Oomen Niet-Verbale Intelligentietest, revisie (Tellegen & Laros, 2017)
| Doelgroep | Kinderen van 2 tot en met 8 jaar; ook voor dove en slechthorende kinderen, kinderen met een migratieachtergrond en kinderen met taalproblemen (niet-talige instructies); niet of minder bruikbaar bij visuele of ernstige motorische beperkingen |
| Inhoud | 6 subtests: Categorieën, Analogieën en Situaties (redeneerschaal), Mozaïeken, Puzzels en Patronen (performale schaal); scores SON-IQ, SON-PS en SON-RS |
| Afname | Individueel, ongeveer 50 tot 60 minuten, adaptief, met feedback bij elk item |
| Normen | 1113 Nederlandse kinderen van 2 tot en met 7 jaar (2015-2016); geen Vlaamse normen |
| Aandachtspunten | Volgens de fiche een specifieke cognitieve vaardigheidstest, die niet in aanmerking komt voor een IQ-bepaling |
SON-R 6-40
Snijders-Oomen Niet-Verbale Intelligentietest (Tellegen & Laros, 2011)
| Doelgroep | Kinderen en volwassenen van 6 tot 40 jaar; gesproken of geschreven taal wordt bij de afname erg beperkt gehouden |
| Inhoud | 4 subtests: Analogieën, Mozaïeken, Categorieën en Patronen; SON-IQ |
| Afname | Individueel, ongeveer één uur, adaptief |
| Normen | Nederlands-Duitse steekproef van 1933 personen (2009-2011); geen Vlaamse normen |
| Aandachtspunten | Volgens de fiche een specifieke cognitieve vaardigheidstest, die niet in aanmerking komt voor een IQ-bepaling. De normen zijn meer dan 10 jaar oud en er zijn geen Vlaamse normen: grote voorzichtigheid is geboden |
WNV-NL
Wechsler Non Verbal Scale of Ability, Nederlandstalige bewerking (Wechsler & Naglieri, 2008)
| Doelgroep | 4 tot en met 21 jaar, in twee leeftijdscategorieën (4 tot 7 en 8 tot 21 jaar); ontwikkeld voor kinderen met communicatieve beperkingen en kinderen met een migratieachtergrond |
| Inhoud | 4 tot 7 jaar: Matrix redeneren, Substitutie A, Figuur leggen en Herkennen. 8 tot 21 jaar: Matrix redeneren, Substitutie B, Ruimtelijke oriëntatie en Plaatjes ordenen. Instructies met pictogrammen |
| Afname | Individueel, ongeveer 45 minuten (volledige test) of 20 minuten (verkorte versie) |
| Scoring | Manueel: T-scores (M = 50, SD = 10) en Totale schaalscore (M = 100, SD = 15) |
| Normen | Ongeveer 1700 kinderen uit Nederland en Vlaanderen (2007-2008); voor Vlaanderen zijn er vragen bij de representativiteit van de steekproef |
| Aandachtspunten | Volgens de fiche een specifieke cognitieve vaardigheidstest, die niet in aanmerking komt voor een IQ-bepaling; de normen zijn meer dan 10 jaar oud |
Niet-geschikte tests
Volgende tests mogen in het Vlaams Gewest niet meer worden gebruikt voor categoriale intelligentiediagnostiek (wel bijvoorbeeld als leidraad voor een observatie). De opsomming is niet exhaustief: ze vermeldt de tests die nog regelmatig in dossiers opduiken. Ook alle andere tests die niet bovenaan staan, zijn niet bruikbaar.
- Bayley Scales of Infant Development-II, Nederlandse aanpassing (BSID-II-NL, 2002)
- Denver Ontwikkelingsschaal (DOS, 1979)
- Groningse Intelligentietest 2 (GIT-2, 2004)
- Groningse Ontwikkelingsschalen (GOS, 1996)
- Intelligentie- en ontwikkelingsschalen voor kinderen en jongeren (IDS-2, 2018)
- Intelligentie-structuur-test (IST, 2010)
- Kaufman Intelligentietest voor Adolescenten en Volwassenen (KAIT, 2004)
- Kaufman-Neuropsychologische Screening (K-SNAP, 2005)
- McArthy Ontwikkelingsschalen (MOS, 1986)
- Mullen Scale of Early Learning (MSEL, 1995)
- Raven Progressive Matrices (Standard, Coloured, Advanced, 1937-1996)
- Revised Amsterdamse Kinderintelligentietest-R (RAKIT-R)
- Snijders-Oomen Niet-Verbale Intelligentietest R 2-7 (SON-R 2;06-7;11, 1998)
- Snijders-Oomen Niet-Verbale Intelligentietest R 5-17 (SON-R 5;06-17, 1988)
- Wechsler Adult Intelligence Scale (WAIS-NL, 1970)
- Wechsler Intelligence Scale for Children-Revised (WISC-R, 1986)
- Wechsler Intelligence Scale for Children-Revised Third edition (WISC-III, 2001/2005)
- Wechsler Preschool and Primary Scale of Intelligence (WPPSI-R, 1997, en WPPSI-III, 2009)
Lees ook
- Limitatieve lijst RIZIV: alle lijsten en de combinatieregels
- IQ lager dan 86 en logopedie: terugbetaling in B2 en F
- Terugbetaling van logopedie bij dysfasie (categorie F)
Pagina opgesteld op basis van de lijst die het RIZIV publiceert (lijst-logopedisten-limitatief-test-qi-20260501.pdf), geraadpleegd op 14 oktober 2026. Controleer altijd de geldende versie op de website van het RIZIV voordat u een aanvraag indient.